Η νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και η παρουσία των ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης στην πρωινή εκπομπή «Κοινωνία Ώρα MEGA».
«Πιθανό οι Patriot στη Σαουδική Αραβία να αποσυρθούν νωρίτερα»
Ο αμυντικός συντάκτης του «Βήματος» Μάνος Καραναράκης αναφέρθηκε στην παρουσία των ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία, εξηγώντας ότι η συμφωνία για την ανάπτυξή τους είναι ετήσια και ανανεώνεται, με αξιολόγηση της παρουσίας τους κάθε χρόνο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του, εάν η Σαουδική Αραβία δεν εκφράσει «με απόλυτα κατηγορηματικό τρόπο την ευγνωμοσύνη της» για την ελληνική συνεισφορά, είναι πιθανό οι Patriot να αποσυρθούν νωρίτερα, με την τελική απόφαση να ανήκει στο ΚΥΣΕΑ.
Ο ίδιος εξήγησε ότι η μετακίνηση των Patriot από την Κάρπαθο έγινε με απόφαση του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, καθώς κρίθηκε ότι μπορούν να προσφέρουν μεγαλύτερη προστασία στην Κρήτη και ειδικότερα στη Σούδα.
Παράλληλα, ανέφερε ότι εξετάζεται ενίσχυση της περιοχής στα σύνορα με τη Βουλγαρία, χωρίς να έχει ληφθεί ακόμη επίσημη απόφαση.
Από την πλευρά του, ο ναύαρχος εν αποστρατεία Στέλιος Φενέκος διευκρίνισε ότι οι Patriot στη Σαουδική Αραβία είχαν αναπτυχθεί για την προστασία των εγκαταστάσεων της Aramco και τη διασφάλιση του πετρελαϊκού εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για τη μετακίνησή τους από την Κάρπαθο προς την Κρήτη έκανε λόγο για σωστή επιλογή, υποστηρίζοντας όμως ότι στην Κάρπαθο θα πρέπει να τοποθετηθούν συστήματα SHORAD μικρού βεληνεκούς.
«Η Τουρκία πλέον ξεκάθαρα διεκδικεί ελληνικό έδαφος»
Στη συνέχεια, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και πρώην υπουργός Εξωτερικών Γιάννης Βαληνάκης υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ενίσχυση της Τουρκίας σε στρατιωτικό και διπλωματικό επίπεδο.
«Αν ο γείτονας ισχυροποιείται, προφανώς για μας αυτό πρέπει να είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που βαραίνει στη ζυγαριά», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι τουρκικοί εξοπλισμοί και η διπλωματική της παρουσία επηρεάζουν τις ελληνικές αποφάσεις.
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για το ενδεχόμενο ψήφισης τουρκικού νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, ενδέχεται να περιλαμβάνει και τις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες».
«Μιλάμε για τα 150 ελληνικά νησιά στο Αιγαίο και ακόμη και νότια της Κρήτης, όπως είναι η Γαύδος. Κατοικημένα πολλά εξ αυτών, τα οποία η Τουρκία με ένα νόμο μπορεί να θεωρήσει αύριο ότι έγιναν τουρκικά. Αυτό τουλάχιστον λένε οι πληροφορίες. Αυτό λοιπόν είναι μια εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη και θέλω να υπογραμμίσω, ότι το μεγάλο μας πρόβλημα με την Τουρκία δεν είναι τόσο οι θαλάσσιες ζώνες ή η υποθαλάσσια περιοχή, όπως είναι η υφαλοκρηπίδα, αλλά το πρώτο και κύριο είναι ότι η Τουρκία πλέον ξεκάθαρα διεκδικεί ελληνικό έδαφος», τόνισε.
«Η Ελλάδα πρέπει να προετοιμαστεί για ενδεχόμενα επεισόδια»
Ο κ. Φενέκος προειδοποίησε για τις τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο, υποστηρίζοντας ότι δημιουργείται σταδιακά μια «σκιώδης ΑΟΖ», χωρίς επίσημη οριοθέτηση. Ως πιθανές περιοχές έντασης ανέφερε τη Σαμοθράκη, τα Δωδεκάνησα και την περιοχή του Καστελόριζου.
Όπως τόνισε, η Ελλάδα πρέπει να προετοιμαστεί εγκαίρως για ενδεχόμενα επεισόδια και να μην αποφασίζει την αντίδρασή της την τελευταία στιγμή.
«Πρέπει από τώρα να το έχουμε σχεδιάσει αυτό», ανέφερε, φέρνοντας ως παράδειγμα το ενδεχόμενο τουρκικής αντίδρασης σε ελληνικές έρευνες ή εργασίες σε περιοχές που η Άγκυρα θα επιχειρήσει να θέσει υπό τη δικαιοδοσία της. Συνέδεσε, τέλος, τις εξελίξεις με την αύξηση των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη και drones.
Κλείνοντας, ο Μάνος Καραναράκης εκτίμησε ότι η περίοδος ύφεσης μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών του 2023 έδωσε στην Ελλάδα χρόνο για την αμυντική της ενίσχυση, ενώ η Τουρκία αξιοποίησε την ίδια περίοδο για τον δικό της σχεδιασμό. Μετά τη Σύνοδο Κορυφής στην Άγκυρα, όπως είπε, η Τουρκία επανήλθε σε κινήσεις που «αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο και αντιβαίνουν εναντίον των συμφερόντων της Ελλάδας».
Ο αμυντικός συντάκτης ανέφερε ακόμη ότι η Τουρκία επανακαθορίζει τις σχέσεις της με άλλες χώρες, μεταξύ άλλων με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Εκτίμησε, ότι η Σαουδική Αραβία επιδιώκει κυρίως να στείλει μήνυμα προς τις ΗΠΑ ότι μπορεί να ενισχύσει και η ίδια την άμυνά της.
Τέλος, σημείωσε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν αιφνιδιάστηκε από τις τελευταίες εξελίξεις, αλλά πιθανότατα δεν ανέμενε την ανακήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία.