Δύο νέοι άνθρωποι, οικογενειάρχες και έμπειροι πιλότοι, με περισσότερες από 1.500 ώρες πτήσης ο καθένας, έχασαν τη ζωή τους, βυθίζοντας στο πένθος τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Τραγικό αεροπορικό δυστύχημα με μαχητικό αεροσκάφος τύπου Phantom έλαβε στην Τανάγρα, στο πλαίσιο αεροπορικής επίδειξης. Νεκροί ανασύρθηκαν οι πιλότοι του μαχητικού.
Η σφοδρότητα της συντριβής αποτυπώνεται και στην έκταση του σημείου όπου εντοπίστηκαν τα συντρίμμια, καθώς τμήματα του αεροσκάφους εκτοξεύτηκαν σε απόσταση εκατοντάδων μέτρων, φτάνοντας ακόμη και κοντά στα πρώτα σπίτια της περιοχής.
Τα ακριβή αίτια της τραγωδίας παραμένουν υπό διερεύνηση. Καθοριστικά στοιχεία για την ανασύσταση των τελευταίων στιγμών της πτήσης αναμένεται να προκύψουν από τα βίντεο που έχουν καταγράψει καρέ-καρέ την πτώση, αλλά και από τις τελευταίες συνομιλίες των δύο χειριστών με τον Πύργο Ελέγχου.
Καραϊωσηφίδης για πτώση Phantom: «Το ερώτημα που θα απασχολήσει είναι γιατί έχασε ύψος το αεροσκάφος»
Ο αεροναυπηγός Φαίδων Καραϊωσηφίδης μίλησε στην «Κοινωνία Ώρα MEGA».
«Οι αεροπορικές επιδείξεις διαφέρουν από αεροπλάνο σε αεροπλάνο. Για παράδειγμα, τα F16, τα Mirage 2000, τα Rafale κάνουν κάτι πολύ διαφορετικό. Είναι αεροπλάνα με άλλες δυνατότητες, με, και κάνουν επίδειξη με ελιγμούς αερομαχίας. Το Phantom, όσοι έχουν δει επιδείξεις και σε αεροπορικές μονάδες και στο Athens Flying Week και μάλιστα στο εξωτερικό, είναι πολύ συχνές οι επισκέψεις των ελληνικών Phantom γιατί είναι κάτι πραγματικά σπάνιο. Δηλαδή εμείς και η Τουρκία έχουμε αυτή τη στιγμή τα τελευταία Phantom. Πηγαίνουν για ασκήσεις ή για επισκέψεις σε άλλα air show. Πολύ πρόσφατα είχαν πάει στη Γαλλία και πραγματικά ήταν ο πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών που είχαν πάει από όλη την Ευρώπη για να δουν Phantom. Υπάρχει ένα μυστήριο, υπάρχει μια έλξη για αυτό το αεροπλάνο από την εποχή που εμφανίστηκε. Το Phantom κάνει ουσιαστικά διελεύσεις, δηλαδή απογειώνεται, κάνει μια διέλευση πάνω από το διάδρομο, ανεβαίνει ψηλά και μετά πηγαίνει αρκετά μακρύτερα για να ευθυγραμμιστεί πάλι με το διάδρομο και να κάνει μια χαμηλή και αργή διέλευση, που είναι αυτό που ενθουσιάζει το κοινό», είπε αρχικά.
«Αυτό που συνέβη δεν ήταν στη διάρκεια της επίδειξης αυτής καθαυτής. Ήταν στη διάρκεια της επανατοποθέτησης. Δηλαδή μετά την πρώτη διέλευση το αεροπλάνο πήγε αρκετά μακρύτερα από το διάδρομο της Τανάγρας και έκανε στροφή για να ευθυγραμμιστεί για τη δεύτερη διέλευση. Σε εκείνη τη φάση, ενώ πετούσε ευθεία και οριζόντια, αρχίζει και χάνει ύψος. Και το ερώτημα που βέβαια θα απασχολήσει και την Επιτροπή Ασφαλείας Πτήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας είναι γιατί έχασε το ύψος. Και τα σενάρια είναι όλα ανοιχτά. Υπήρχε κάτι στο αεροπλάνο; Υπήρχε κάτι στο πλήρωμα; Ο ανθρώπινος παράγοντας δεν λείπει ποτέ από αυτά τα περιστατικά. Αλλά πρώτα πρώτα κοιτάμε εάν στο αεροπλάνο εμφανίστηκε μια βλάβη, ραγδαία εξελισσόμενη που δεν έδωσε στο πλήρωμα τη δυνατότητα να την αντιμετωπίσει, μια αστοχία υλικού, κάτι απρόοπτο. Εισρόφηση πουλιού. Σε χαμηλές πτήσεις είναι ένα από τα ενδεχόμενα. Σύγκρουση με πουλί ή με πουλιά. Μπαίνουν στον κινητήρα. Το Phantom είναι δικινητήριο και η απώλεια ενός κινητήρα, αναλόγως με το πώς θα γίνει βέβαια, είναι επιβιώσιμη, αλλά στα ύψη που πετούσε, δηλαδή πετούσε στα 500-550 πόδια, 150-170 μέτρα, με ταχύτητα 500+ κόμβους, δεν υπάρχουν χρόνοι αντίδρασης», συνέχισε.
Έγινε απόπειρα να ενεργοποιηθούν τα καθίσματα;
Σύμφωνα με τον κ. Καραϊωσηφίδη: «Οι πιλότοι, τα καθίσματα που υπάρχουν στα μαχητικά μπορούν να λειτουργήσουν και να επιτύχουν διαφυγή ακόμη και σε μηδενικό ύψος και με μηδενική ταχύτητα. Το θέμα είναι να ενεργοποιηθούν. Και το ερώτημα εδώ πέρα είναι ενεργοποιήθηκαν; Έγινε απόπειρα να ενεργοποιηθεί το ένα, τα δύο; Απ’ ό,τι μου φαίνεται κανένα δεν ενεργοποιήθηκε τελικά, αλλά είναι κάτι που θα μας το πει η Αεροπορία όταν συλλεγούν τα συντρίμμια. Αλλά οι χρόνοι αντίδρασης, όπως φαίνεται και από το βίντεο, δεν μπορούμε να κάνουμε πραγματογνωμοσύνη με ένα μακρινό βίντεο».
Για τις επιδείξεις: «Τα air show διοργανώνονται από κάποιο φορέα. Στην προκειμένη περίπτωση είναι ένας ιδιώτης. Εδώ και δέκα χρόνια, δώδεκα χρόνια γίνεται αυτό το πράγμα. Κάποτε είχε διοργανώσει, για όσους θυμούνται, πίσω στη δεκαετία του, του 2000, δύο εκπληκτικά air show η Πολεμική Αεροπορία, τον Αρχάγγελο 1 και τον Αρχάγγελο 2. Με κάποιες αεροπορίες που είχαν προσκληθεί και κάποιες εταιρείες οι οποίες τότε έπαιζαν να πουλήσουν μαχητικά στην Ελλάδα και είχαν φέρει μαχητικά για επίδειξη. Η Πολεμική Αεροπορία συμμετέχει. Δηλαδή, όπως στέλνει αεροπλάνα στη Θεσσαλονίκη για την παρέλαση, όπως στέλνει σε διάφορες εορταστικές εκδηλώσεις, και σε αυτό το air show συμμετέχει η Πολεμική Αεροπορία, η Αεροπορία Στρατού και η Αεροπορία Ναυτικού. Όλα αυτά τα χρόνια είναι στο πλαίσιο πρώτα να επιδειχθεί η ικανότητα της Πολεμικής Αεροπορίας και των άλλων κλάδων, αλλά και για να προσελκύσουμε τους νέους».
Γιατί τόσα χρόνια η Πολεμική Αεροπορία συνεργάζεται με τον συγκεκριμένο ιδιώτη; Κερδίζει κάτι; Δεν κερδίζει; Είναι ασφαλές; Δεν είναι;
Όπως ανέφερε ο κ. Καραϊωσηφίδης, «Για το θέμα της ασφάλειας εγώ θα σας πω το εξής. Πρώτα πρώτα για το θέμα του κοινού. Γιατί ακούστηκαν πολλά ότι πόσο επικίνδυνα είναι τα air show. Αν ένα τέτοιο συμβάν καταλήξει να έχει θύματα και στο έδαφος. Είχαμε ένα τραγικό περιστατικό το 1986 στο Βισμπάντεν της Γερμανίας. Δύο αεροπλάνα ιταλικά συγκρούστηκαν στον αέρα και έπεσαν στο πλήθος. Εβδομήντα νεκροί. Έκτοτε υπάρχουν σαφή, αυστηρότατα πρωτόκολλα για το πώς γίνονται τα air show. Δηλαδή ο χώρος στον οποίο γίνονται στο κατακόρυφο επίπεδο απέχει αρκετές εκατοντάδες μέτρα από τη γραμμή που παρατάσσονται οι θεατές. Άρα έχουμε βγάλει αρκετά μεγάλο από τον παράγοντα ρίσκο. Αλλά αν δείτε air show που γίνονται πάρα πολλά σε όλο τον πλανήτη, είναι αρκετά συμβάντα που γίνονται κάθε χρόνο σε τέτοιες περιπτώσεις».
Φραγκούλης για πτώση Phantom: «Τέτοιες πτήσεις κάνουν καθημερινά οι πιλότοι μας για να αναχαιτίζουν τα τουρκικά αεροπλάνα»
Ο πρώην πιλότος & πραγματογνώμων αεροπορικών ατυχημάτων, Παντελής Φραγκούλης, μίλησε στο MEGA για το δυστύχημα στην Τανάγρα.
«Θα πούμε ότι τα event αυτά γίνονταν και θα πρέπει να συνεχίζονται να γίνονται. Γιατί αναπτερώνουν το ηθικό φρόνημα των Ελλήνων. Γιατί ο κόσμος δεν έχει δει από κοντά τα πολεμικά αεροπλάνα, δεν έχει δει τους πιλότους που χειρίζονται αυτά τα αεροπορικά μέσα. Θέλει να τους δει από κοντά. Θέλει να δει τα αεροπλάνα από κοντά. Θέλει να δει πώς πετούν. Η πτήση αυτή που έγινε είναι η ίδια πτήση που κάνουν καθημερινά αυτοί οι πιλότοι προκειμένου να αναχαιτίζουν τα τουρκικά αεροπλάνα. Απλά εκεί γίνονται οι πτήσεις από το μηδέν της θάλασσας μέχρι τα σαράντα χιλιάδες πόδια. Αυτή είναι η διαφορά. Τώρα έγινε μία πτήση που να δει όλος ο κόσμος με πόσα G πετάνε αυτοί οι πιλότοι προκειμένου να αναχαιτίσουν αυτά τα αεροπλάνα. Μία πτήση high risk ήταν αυτή, με μεγάλη ταχύτητα, με πολύ μεγάλη κάθοδο και με μία πάρα πολύ κλειστή στροφή, με πολλά G, που εκεί πιστεύω ή ότι έχασε τον έναν του κινητήρα, ήταν πάρα πολύ χαμηλά, δεν τον κράτησε και γι’ αυτό χτύπησε το αεροπλάνο πάνω στην κολόνα της υψηλής τάσης και από κει και πέρα ήταν χαμένο το αεροπλάνο για μένα. Σε κολόνα χτύπησε στο ύψωμα Προφήτη Ηλία. Πιθανόν να έχασε τον κινητήρα ή επειδή είναι και χαμηλά. Τα πουλιά τρομάζουν και πετάγονται αμέσως. Αν πέσει ένα πουλί μέσα σε έναν κινητήρα, καίει ο κινητήρας σε δευτερόλεπτα. Τα Phantom παντού πετάνε, εξυπακούεται ότι πετάνε. Είναι το καλύτερο αεροπλάνο αυτή τη στιγμή. Είναι αυτό που φοβούνται οι Τούρκοι. Πρέπει να πούμε ότι είναι ένα βαρύ αεροπλάνο δικινητήριο με πάρα πολύ μεγάλες απαιτήσεις και γι’ αυτό τα συντηρούμε ακόμα. Έχουμε περίπου δεκαοχτώ αεροπλάνα από τα τριάντα έξι που είχαμε το 1990», είπε αρχικά.
Και συνέχισε: «Είναι ένα αεροπλάνο υψηλών απαιτήσεων. Πρέπει να ξέρουμε ότι το Phantom παίρνει μέσα 7.500 λίτρα κηροζίνη. Ήταν φορτωμένο με 7.500 λίτρα. Και αυτά τα λίτρα εάν φύγει για πτήση, τα καταναλώνει σε μία ώρα και ένα τέταρτο. Εάν όμως κάνει επιχειρήσεις, δηλαδή αν δούμε που βγάζει τη φλόγα από πίσω, το afterburner, θα το κάψει όλο το καύσιμο σε δέκα λεπτά. Φανταστείτε τι δυνατότητες έχει αυτό το αεροπλάνο. Πρέπει να ξέρει όλος ο κόσμος ότι οι πιλότοι αυτοί που χειριζόμαστε αυτά τα μέσα και εγώ προέρχομαι από την Αεροπορία Στρατού, έχουμε το ηθικό φρόνημα πάρα πολύ πιο ανεπτυγμένο. Δεν θεωρούμαστε ότι εμείς είμαστε περισσότερο πατριώτες από εσάς. Ξέρουμε δηλαδή ότι όταν πάμε να καταταγούμε στην Πολεμική Αεροπορία ή στην Αεροπορία Στρατού, ότι ένα ατύχημα μπορεί να γίνει και σε εμάς. Είναι μέσα στο ρίσκο της δουλειάς».
Γιατί οι Έλληνες πιλότοι μας θα πρέπει να πετάνε σε ένα air show ιδιώτη όταν η Πολεμική Αεροπορία δεν έχει να κερδίσει τίποτα από αυτό;
Σύμφωνα με τον κ. Φραγκούλη, «Εμένα θα μου επιτρέψετε να μην μπω σε αυτό το κομμάτι του ιδιώτη. Δεν με ενδιαφέρει ο ιδιώτης. Εμένα με ενδιαφέρει ότι τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα, όσα συμμετέχουν σε εκεί και αφορούν στον Ελληνικό Στρατό και στις Ένοπλες Δυνάμεις, πρέπει να τις βλέπει όλος ο κόσμος. Όταν έρχονται τα πολεμικά αεροπλάνα και πετάνε στο air show του Παλαιού Φαλήρου δεν είναι ασφαλή; Είναι πολύ ασφαλή. Ότι όταν έχουμε τις εθνικές επετείους και πετάνε πάνω από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη τα πολεμικά αεροπλάνα, σαν σμήνη. Είναι πτήση. Μη ξεχνάτε ότι οποιαδήποτε βλάβη μπορεί να γίνει οποτεδήποτε σε ένα αεροπορικό μέσον. Όταν πετάνε πάνω από την Αθήνα τα Huey ή τα Kiowa, τα οποία είναι μονοκινητήρια και πάθει κάτι ο κινητήρας και κόψει ο κινητήρας, τι θα γίνει; Είναι συντηρημένα, δεν κάνουν ελλείψεις. Ο ιδιώτης απλώς έχει να κάνει με το δικό του κομμάτι. Εμείς αυτό που κάνουμε ως χειριστές το κάνουμε και στις πραγματικές συνθήκες όταν βγαίνουμε στο Αιγαίο».
