2010-11

# 2010-11

GOLEMA.GR

31.05.2011

GOLEMA.GR

ΩΡΙΜΑΖΟΥΜΕ. ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΚΑΙ Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ!

Αν υποθέσουμε ότι τα ντοκιμαντέρ είναι οι σελιδοδείκτες της ιστορίας, τότε τη φετινή τηλεοπτική σεζόν ο Σωτήρης Δανέζης και η «Εμπόλεμη Ζώνη» του έχουν καταφέρει να «καρφιτσώσουν» αρκετούς – και σημαντικούς – σε κεφάλαια της σύγχρονης ζωής που η επικαιρότητα και η βία των γεγονότων βοηθά στη λήθη τους.

Ας πούμε, θα ήταν πολύ βολικό να ξεχαστεί – ακόμη πιο εύκολα, απ’ ότι ψιλοξεχάστηκε – η μεγάλη οικολογική καταστροφή στον Κόλπο του Μεξικού πριν από ένα χρόνο. Ο δημοσιογράφος τη θυμίζει, υπογραμμίζει τις συνέπειες της και μιλώντας στο golema.gr κάνει και έναν μικρό απολογισμό της δράσης της εκπομπής του και της τηλεόρασης, γενικά.

Σίγουρα κάθε έρευνα σου αφήνει ένα ηθικό δίδαγμα, μία γεύση για το τι μαθαίνουν οι άνθρωποι από τα λάθη τους. Το «αόρατο γλυκό πετρέλαιο» τι… γεύση είχε;

- Έχει τη γεύση της ακόρεστης ανάγκης του σύγχρονου πολιτισμού μας για πετρέλαιο, αλλά και τη γεύση της διαπλοκής των κολοσσών της πετρελαϊκής βιομηχανίας με κυβερνητικούς αξιωματούχους. Η οικολογική καταστροφή στον Κόλπο του Μεξικού από την πετρελαιοπηγή της BP, πριν ένα χρόνο, είναι αποτέλεσμα σειράς λαθών και παραλείψεων που σύμφωνα με την επιτροπή του αμερικανικού Κογκρέσου που ερεύνησε την υπόθεση οφείλεται στη γνωστή φιλοσοφία του κέρδους, πάνω από τις ανθρώπινες ζωές, την ασφάλεια και την προστασία της φύσης. Ο τρόπος με τον οποίο δίνονταν οι άδειες για εξόρυξη πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι πέρυσι έφερε στο φως τις σχέσεις αξιωματούχων της αρμόδιας υπηρεσίας του αμερικανικού υπουργείου εσωτερικών με την πετρελαϊκή βιομηχανία. Η κοινή γνώμη διαπίστωσε με έκπληξη ότι κανείς δεν ήλεγχε ούτε τις περίπου 4.000 εξέδρες άντλησης στον Κόλπο του Μεξικού ούτε καν τους φάκελους με τις αιτήσεις για τις σχετικές άδειες.  Έτσι στον φάκελο της μοιραίας πετρελαιοπηγής, από την οποία προήλθε το ατύχημα, η μελέτη για την προστασία του οικοσυστήματος από μια πιθανή διαρροή ήταν απλή αντιγραφή μιας άλλης άδειας που είχε κατατεθεί για την Αλάσκα.  Έγραφε για παράδειγμα τα μέτρα που θα ληφθούν για την προστασία των ιππόκαμπων. Και στον Κόλπο του Μεξικού δεν υπάρχουν ιππόκαμποι τα τελευταία 30.000 χρόνια!

Κατά καιρούς, η ελληνική τηλεόραση και δη οι αμιγώς ντοκιμαντερίστικες εκπομπές έχουν υπογραμμίσει με τα πλέον μελανά χρώματα την ανεξέλεγκτη δράση των πολυεθνικών. Θεωρείς απ’ όσα κατέγραψες και για το κεφάλαιο “BP” ότι υπάρχει ελπίδα - έστω και στο μακρινό μέλλον - ελέγχου του τρόπου λειτουργίας και αλλαγής της φιλοσοφίας δράσης τους;

- Η φιλοσοφία του κέρδους κινεί τον κόσμο που ζούμε και δεν νομίζω ότι πιστεύει κανείς σε πολυεθνικές ή άλλες εταιρείες που δεν θα είναι κερδοφόρες.  Είναι σημαντικό όμως να υπάρχουν μηχανισμοί ελέγχου από το κράτος που θα διασφαλίζουν ότι αυτές οι εταιρείες τηρούν τους κανόνες ασφαλείας, σέβονται το περιβάλλον και την ανθρώπινη ζωή και δεν βάζουν την οικονομική ικανοποίηση των μετόχων τους πάνω απ’ όλα.  Στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν γίνει πολλές και ουσιαστικές αλλαγές στο σύστημα αδειοδότησης των πετρελαϊκών εταιρειών μετά την καταστροφή.

Τα συγκεκριμένα επεισόδια της «Εμπόλεμης ζώνης» θα μπορούσαν να είναι και ένα δείγμα του «πριν» και του «μετά» του Αμερικανού προέδρου Μπάρακ Ομπάμα. Έχεις σχηματίσει άποψη για τον πολιτικό που βρίσκεται απέναντι από ένα τέτοιο σκάνδαλο και φυσικά «κλεισμένος» στη μέγγενη πολυεπίπεδων συμφερόντων;

- Ο Μπαράκ Ομπάμα κινδύνεψε να «βυθιστεί» στο πετρέλαιο της BP, που μόλυνε τον Κόλπο του Μεξικού.  Δέχθηκε σφοδρή κριτική για τον τρόπο που αντέδρασαν οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες, για το γεγονός ότι ο ίδιος δεν άλλαξε το πρόγραμμα του και πήγε για γκολφ λίγες μέρες μετά το ατύχημα στην πετρελαιοπηγή, για την ανοχή που έδειξε στις αποτυχίες της βρετανικής εταιρείας να σφραγίσει τον κατεστραμμένο αγωγό και να περιορίσει τη μόλυνση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να ήθελε να κάνει περισσότερα σ’ αυτή την κρίση αλλά η νομοθεσία (Oil Pollution Act) του έδενε τα χέρια και το επικοινωνιακό επιτελείο δεν τον βοήθησε αρκετά.  Το γεγονός ότι ένα χρόνο μετά κανείς δεν γνωρίζει με σιγουριά ούτε την ποσότητα του πετρελαίου που διέρρευσε στον Κόλπο, ούτε πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος να μολυνθεί η διατροφική αλυσίδα, ούτε πως εξηγούνται τα προβλήματα υγείας που αναφέρουν κάτοικοι της περιοχής, δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν ότι είναι ένας πρόεδρος που επιχειρεί μεν βαθιές τομές στη χώρα αλλά μέχρι τώρα δεν έχει καταφέρει να υλοποιήσει την πιο σημαντική προεκλογική υπόσχεσή του στους Αμερικανούς πολίτες: να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να βγάλει τις ΗΠΑ από την ύφεση και να μειώσει την ανεργία.

Αν έπρεπε να διαλέξεις δυο κορυφαίες στιγμές της «Εμπόλεμης Ζώνης» φέτος, σε ποιες θα στεκόσουν και γιατί;

- Στο ντοκιμαντέρ «Το τέλος της Σιωπής» για τα σκάνδαλα σεξουαλικής κακοποίησης στους κόλπους της Καθολικής εκκλησίας.  Ήταν η πρώτη μεγάλη ελληνική παραγωγή, με αποκλειστικά γυρίσματα στο Βατικανό και αποκαλυπτικές συνεντεύξεις, για ένα θέμα που συγκλόνισε την παγκόσμια κοινή γνώμη.

Σίγουρα στην φετινή μας πρεμιέρα, «Θαμμένοι Ζωντανοί», με το παρασκήνιο του θρίλερ των εγκλωβισμένων μεταλλωρύχων στο ορυχείο της Χιλής, καθώς φωτίσαμε αυτές τις άγνωστες πτυχές της ιστορίας που δεν χωρούσαν σ’ ένα ειδησεογραφικό ρεπορτάζ δελτίου, ενώ σταθήκαμε τυχεροί και με την προβολή του η οποία συνέπεσε με την επιχείρηση διάσωσής των εργατών από τα έγκατα της γης. Και θα μου επιτρέψεις να πω και το δίωρο ντοκιμαντέρ «Μέρες Επανάστασης» που γυρίστηκε στη Λιβύη με συνεντεύξεις από πρωταγωνιστές των ιστορικών γεγονότων στη Βεγγάζη και πλούσιο παρασκήνιο από τα όσα συνέβαιναν στην πρώτη γραμμή των μαχών μεταξύ αντικαθεστωτικών και στρατευμάτων πιστών στον Μοαμάρ Καντάφι.

Φέτος περισσότερο από κάθε άλλη τηλεοπτική σεζόν τα ντοκιμαντέρ και οι εκπομπές έρευνας είχαν την τιμητική τους και παρά τις εκτιμήσεις ότι ο κόσμος θα στραφεί στην ψυχαγωγία. Αρχίζει να αλλάζει ο τρόπος σκέψης του τηλεθεατή ή η τηλεόραση ανακαλύπτει τον ενήλικο εαυτό της;

- Δεν αποκλείει το ένα το άλλο.  Αισθάνομαι ότι όλοι ωριμάζουμε και η τηλεόραση και το κοινό που επιλέγει τι θα παρακολουθήσει.  Αν πιστέψει κανείς τους αριθμούς της AGB τότε 300.000 τηλεθεατές, κατά μέσο όρο, για τα ντοκιμαντέρ της Εμπόλεμης Ζώνης δεν είναι μικρός αριθμός για μια μικρή χώρα, όπως η δική μας αλλά και για μια τέτοια παραγωγή που δεν θα αποκαλούσε κανείς εύπεπτο τηλεοπτικό προϊόν.

Αν έβαζες τίτλο σ’ αυτό που ζει η Ελλάδα σήμερα, και το έκανες επεισόδιο της «Εμπόλεμης Ζώνης» που θα επέλεγες να κινηθείς θεματολογικά;

Επιλέγουμε τους τίτλους με την ομάδα μου και αναμφίβολα θα μας έπαιρνε μπόλικο χρόνο για αυτό που ζει η χώρα.  Ο «Πλανήτης Ελλάδα» όμως, θα ήταν σίγουρα ένας από τους υποψήφιους τίτλους.  Είναι τόσο πρωτοφανή, παράδοξα και παράλογα τα γεγονότα που ζούμε, είναι τόσο αλλοπρόσαλλος ο τρόπος που τα αντιμετωπίζουμε, είναι τόσο κοντή η μνήμη μας, τόσο ανύπαρκτη η αυτοκριτική μας, που νομίζει κανείς ότι έχει δίκιο ο τηλεοπτικός πλασιέ βιβλίων ο οποίος διατυμπανίζει τις σχέσεις των Ελλήνων με άλλους πλανήτες.

Πολλοί μπορεί να διαφωνήσουν, αλλά φαντάζομαι ότι θα ξεκινούσαμε με τις περίφημες δηλώσεις του πρωθυπουργού ότι «λεφτά υπάρχουν» και θα καταλήγαμε στο φαινόμενο της πλατείας Συντάγματος και στις γενικές συνελεύσεις χιλιάδων πολιτών που τους ενώνει η ανησυχία για το μέλλον, η ανάγκη για πραγματικές αλλαγές στην κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία και η αγανάκτηση για ένα σύστημα και μια νοοτροπία δεκαετιών που οδήγησε τη χώρα στο κατώφλι της χρεοκοπίας.

Της Χριστίνας Γαλανοπούλου 


επιστροφή

ΑΡΧΕΙΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ
ANA ΣΕΖΟΝ

ΑΡΧΕΙΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ
ANA ΠΕΡΙΟΧΗ

Αφρική N. Αμερική Ωκεανία Ασία Ευρώπη Β.Αμερική Κ.Αμερική Μέση Ανατολή