2010-11

# 2010-11

GOLEMA.GR

31.05.2011

ΩΡΙΜΑΖΟΥΜΕ. ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΚΑΙ Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ!

Αν υποθέσουμε ότι τα ντοκιμαντέρ είναι οι σελιδοδείκτες της ιστορίας, τότε τη φετινή τηλεοπτική σεζόν ο Σωτήρης Δανέζης και η «Εμπόλεμη Ζώνη» του έχουν καταφέρει να «καρφιτσώσουν» αρκετούς – και σημαντικούς – σε κεφάλαια της σύγχρονης ζωής που η επικαιρότητα και η βία των γεγονότων βοηθά στη λήθη τους.

Ας πούμε, θα ήταν πολύ βολικό να ξεχαστεί – ακόμη πιο εύκολα, απ' ότι ψιλοξεχάστηκε – η μεγάλη οικολογική καταστροφή στον Κόλπο του Μεξικού πριν από ένα χρόνο. Ο δημοσιογράφος τη θυμίζει, υπογραμμίζει τις συνέπειες της και μιλώντας στο golema.gr κάνει και έναν μικρό απολογισμό της δράσης της εκπομπής του και της τηλεόρασης, γενικά.

Σίγουρα κάθε έρευνα σου αφήνει ένα ηθικό δίδαγμα, μία γεύση για το τι μαθαίνουν οι άνθρωποι από τα λάθη τους. Το «αόρατο γλυκό πετρέλαιο» τι… γεύση είχε;

- Έχει τη γεύση της ακόρεστης ανάγκης του σύγχρονου πολιτισμού μας για πετρέλαιο, αλλά και τη γεύση της διαπλοκής των κολοσσών της πετρελαϊκής βιομηχανίας με κυβερνητικούς αξιωματούχους. Η οικολογική καταστροφή στον Κόλπο του Μεξικού από την πετρελαιοπηγή της BP, πριν ένα χρόνο, είναι αποτέλεσμα σειράς λαθών και παραλείψεων που σύμφωνα με την επιτροπή του αμερικανικού Κογκρέσου που ερεύνησε την υπόθεση οφείλεται στη γνωστή φιλοσοφία του κέρδους, πάνω από τις ανθρώπινες ζωές, την ασφάλεια και την προστασία της φύσης. Ο τρόπος με τον οποίο δίνονταν οι άδειες για εξόρυξη πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι πέρυσι έφερε στο φως τις σχέσεις αξιωματούχων της αρμόδιας υπηρεσίας του αμερικανικού υπουργείου εσωτερικών με την πετρελαϊκή βιομηχανία. Η κοινή γνώμη διαπίστωσε με έκπληξη ότι κανείς δεν ήλεγχε ούτε τις περίπου 4.000 εξέδρες άντλησης στον Κόλπο του Μεξικού ούτε καν τους φάκελους με τις αιτήσεις για τις σχετικές άδειες. Έτσι στον φάκελο της μοιραίας πετρελαιοπηγής, από την οποία προήλθε το ατύχημα, η μελέτη για την προστασία του οικοσυστήματος από μια πιθανή διαρροή ήταν απλή αντιγραφή μιας άλλης άδειας που είχε κατατεθεί για την Αλάσκα. Έγραφε για παράδειγμα τα μέτρα που θα ληφθούν για την προστασία των ιππόκαμπων. Και στον Κόλπο του Μεξικού δεν υπάρχουν ιππόκαμποι τα τελευταία 30.000 χρόνια!

Κατά καιρούς, η ελληνική τηλεόραση και δη οι αμιγώς ντοκιμαντερίστικες εκπομπές έχουν υπογραμμίσει με τα πλέον μελανά χρώματα την ανεξέλεγκτη δράση των πολυεθνικών. Θεωρείς απ' όσα κατέγραψες και για το κεφάλαιο “BP” ότι υπάρχει ελπίδα - έστω και στο μακρινό μέλλον - ελέγχου του τρόπου λειτουργίας και αλλαγής της φιλοσοφίας δράσης τους;

- Η φιλοσοφία του κέρδους κινεί τον κόσμο που ζούμε και δεν νομίζω ότι πιστεύει κανείς σε πολυεθνικές ή άλλες εταιρείες που δεν θα είναι κερδοφόρες. Είναι σημαντικό όμως να υπάρχουν μηχανισμοί ελέγχου από το κράτος που θα διασφαλίζουν ότι αυτές οι εταιρείες τηρούν τους κανόνες ασφαλείας, σέβονται το περιβάλλον και την ανθρώπινη ζωή και δεν βάζουν την οικονομική ικανοποίηση των μετόχων τους πάνω απ' όλα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν γίνει πολλές και ουσιαστικές αλλαγές στο σύστημα αδειοδότησης των πετρελαϊκών εταιρειών μετά την καταστροφή.

Τα συγκεκριμένα επεισόδια της «Εμπόλεμης ζώνης» θα μπορούσαν να είναι και ένα δείγμα του «πριν» και του «μετά» του Αμερικανού προέδρου Μπάρακ Ομπάμα. Έχεις σχηματίσει άποψη για τον πολιτικό που βρίσκεται απέναντι από ένα τέτοιο σκάνδαλο και φυσικά «κλεισμένος» στη μέγγενη πολυεπίπεδων συμφερόντων;

- Ο Μπαράκ Ομπάμα κινδύνεψε να «βυθιστεί» στο πετρέλαιο της BP, που μόλυνε τον Κόλπο του Μεξικού. Δέχθηκε σφοδρή κριτική για τον τρόπο που αντέδρασαν οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες, για το γεγονός ότι ο ίδιος δεν άλλαξε το πρόγραμμα του και πήγε για γκολφ λίγες μέρες μετά το ατύχημα στην πετρελαιοπηγή, για την ανοχή που έδειξε στις αποτυχίες της βρετανικής εταιρείας να σφραγίσει τον κατεστραμμένο αγωγό και να περιορίσει τη μόλυνση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να ήθελε να κάνει περισσότερα σ' αυτή την κρίση αλλά η νομοθεσία (Oil Pollution Act) του έδενε τα χέρια και το επικοινωνιακό επιτελείο δεν τον βοήθησε αρκετά. Το γεγονός ότι ένα χρόνο μετά κανείς δεν γνωρίζει με σιγουριά ούτε την ποσότητα του πετρελαίου που διέρρευσε στον Κόλπο, ούτε πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος να μολυνθεί η διατροφική αλυσίδα, ούτε πως εξηγούνται τα προβλήματα υγείας που αναφέρουν κάτοικοι της περιοχής, δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Οι περισσότεροι θα συμφωνήσουν ότι είναι ένας πρόεδρος που επιχειρεί μεν βαθιές τομές στη χώρα αλλά μέχρι τώρα δεν έχει καταφέρει να υλοποιήσει την πιο σημαντική προεκλογική υπόσχεσή του στους Αμερικανούς πολίτες: να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να βγάλει τις ΗΠΑ από την ύφεση και να μειώσει την ανεργία.

Αν έπρεπε να διαλέξεις δυο κορυφαίες στιγμές της «Εμπόλεμης Ζώνης» φέτος, σε ποιες θα στεκόσουν και γιατί;

- Στο ντοκιμαντέρ «Το τέλος της Σιωπής» για τα σκάνδαλα σεξουαλικής κακοποίησης στους κόλπους της Καθολικής εκκλησίας. Ήταν η πρώτη μεγάλη ελληνική παραγωγή, με αποκλειστικά γυρίσματα στο Βατικανό και αποκαλυπτικές συνεντεύξεις, για ένα θέμα που συγκλόνισε την παγκόσμια κοινή γνώμη.

Σίγουρα στην φετινή μας πρεμιέρα, «Θαμμένοι Ζωντανοί», με το παρασκήνιο του θρίλερ των εγκλωβισμένων μεταλλωρύχων στο ορυχείο της Χιλής, καθώς φωτίσαμε αυτές τις άγνωστες πτυχές της ιστορίας που δεν χωρούσαν σ' ένα ειδησεογραφικό ρεπορτάζ δελτίου, ενώ σταθήκαμε τυχεροί και με την προβολή του η οποία συνέπεσε με την επιχείρηση διάσωσής των εργατών από τα έγκατα της γης. Και θα μου επιτρέψεις να πω και το δίωρο ντοκιμαντέρ «Μέρες Επανάστασης» που γυρίστηκε στη Λιβύη με συνεντεύξεις από πρωταγωνιστές των ιστορικών γεγονότων στη Βεγγάζη και πλούσιο παρασκήνιο από τα όσα συνέβαιναν στην πρώτη γραμμή των μαχών μεταξύ αντικαθεστωτικών και στρατευμάτων πιστών στον Μοαμάρ Καντάφι.

Φέτος περισσότερο από κάθε άλλη τηλεοπτική σεζόν τα ντοκιμαντέρ και οι εκπομπές έρευνας είχαν την τιμητική τους και παρά τις εκτιμήσεις ότι ο κόσμος θα στραφεί στην ψυχαγωγία. Αρχίζει να αλλάζει ο τρόπος σκέψης του τηλεθεατή ή η τηλεόραση ανακαλύπτει τον ενήλικο εαυτό της;

- Δεν αποκλείει το ένα το άλλο. Αισθάνομαι ότι όλοι ωριμάζουμε και η τηλεόραση και το κοινό που επιλέγει τι θα παρακολουθήσει. Αν πιστέψει κανείς τους αριθμούς της AGB τότε 300.000 τηλεθεατές, κατά μέσο όρο, για τα ντοκιμαντέρ της Εμπόλεμης Ζώνης δεν είναι μικρός αριθμός για μια μικρή χώρα, όπως η δική μας αλλά και για μια τέτοια παραγωγή που δεν θα αποκαλούσε κανείς εύπεπτο τηλεοπτικό προϊόν.

Αν έβαζες τίτλο σ' αυτό που ζει η Ελλάδα σήμερα, και το έκανες επεισόδιο της «Εμπόλεμης Ζώνης» που θα επέλεγες να κινηθείς θεματολογικά;

Επιλέγουμε τους τίτλους με την ομάδα μου και αναμφίβολα θα μας έπαιρνε μπόλικο χρόνο για αυτό που ζει η χώρα. Ο «Πλανήτης Ελλάδα» όμως, θα ήταν σίγουρα ένας από τους υποψήφιους τίτλους. Είναι τόσο πρωτοφανή, παράδοξα και παράλογα τα γεγονότα που ζούμε, είναι τόσο αλλοπρόσαλλος ο τρόπος που τα αντιμετωπίζουμε, είναι τόσο κοντή η μνήμη μας, τόσο ανύπαρκτη η αυτοκριτική μας, που νομίζει κανείς ότι έχει δίκιο ο τηλεοπτικός πλασιέ βιβλίων ο οποίος διατυμπανίζει τις σχέσεις των Ελλήνων με άλλους πλανήτες.

Πολλοί μπορεί να διαφωνήσουν, αλλά φαντάζομαι ότι θα ξεκινούσαμε με τις περίφημες δηλώσεις του πρωθυπουργού ότι «λεφτά υπάρχουν» και θα καταλήγαμε στο φαινόμενο της πλατείας Συντάγματος και στις γενικές συνελεύσεις χιλιάδων πολιτών που τους ενώνει η ανησυχία για το μέλλον, η ανάγκη για πραγματικές αλλαγές στην κοινωνία, την πολιτική, την οικονομία και η αγανάκτηση για ένα σύστημα και μια νοοτροπία δεκαετιών που οδήγησε τη χώρα στο κατώφλι της χρεοκοπίας.

Της Χριστίνας Γαλανοπούλου


GOLEMA.GR

30.05.2011

ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

Αόρατο γλυκό πετρέλαιο... Περίπου έναν χρόνο πίσω, ο Κόλπος του Μεξικού μαγαρίζεται από τη μεγαλύτερη πετρελαιοκηλίδα στην ιστορία της ανθρωπότητας: 4.900.000 βαρέλια πετρελαίου διαρρέονται στη θάλασσα του Κόλπου και οι... περιπέτειες για τους Αμερικανούς, τη BP, τις λοιπές εμπλεκόμενες εταιρείες και τον πρόεδρο Ομπάμα, μόλις αρχίζουν.

Ο Σωτήρης Δανέζης και η ομάδα του, σχεδόν 12 μήνες μετά, αναζητούν απαντήσεις και επιχειρούν να εστιάσουν στις συνέπειες της μόλυνσης που έχουν να αντιμετωπίσουν άνθρωποι και περιβάλλον από τη διαρροή του λεγόμενου γλυκού πετρελαίου της Λουϊζιάνα (Sweet Louisiana Crude Oil) – εξ ου και ο τίτλος αυτού του δίωρου ντοκιμαντέρ της «Εμπόλεμης Ζώνης».

Αν και σαφείς απαντήσεις, σύμφωνα με τα όσα παραδέχονται στο ντοκιμαντέρ επιστήμονες και εμπλεκόμενοι, θα υπάρξουν τουλάχιστον 20 χρόνια μετά, όταν τα επίχειρα αυτού του λάθους θα είναι πλήρως σχηματοποιημένα σε όλα τα επίπεδα.

Τι δεδομένα, όμως, υπάρχουν μέχρι σήμερα πέρα από το ότι περίπου 5 εκ. βαρέλια πετρελαίου απλώθηκαν επιθετικά στη θαλάσσια περιοχή του Κόλπου του Μεξικού;

Η μόλυνση στην τροφική αλυσίδα θεωρείται δεδομένη. Ερευνήτρια παραδέχεται κατά τη διάρκεια της εκπομπής ότι κάνει την προσευχή της κάθε φορά που τρώει θαλασσινά, τα οποία σημειωτέον ταϊζουν το 70% των αμερικανών...

Και ενώ η χρηματοδότηση για την εκπόνηση επιστημονικών ερευνών είναι μηδενική και ενώ η εταιρεία πετρελαιοειδών πλήρωσε ως αποζημίωση περί τα 4.000 δολάρια για κάθε βαρέλι που «χύθηκε» στον Κόλπο, η επιστημονική κοινότητα ψάχνει να βρει που πήγε όλο αυτό το πετρέλαιο και δεν φαίνεται – δια γυμνού οφθαλμού - στην ευρύτερη περιοχή.

Τη στιγμή που είναι γνωστό ότι για πρώτη φορά στα χρονικά τέτοιων οικολογικών καταστροφών χρησιμοποιήθηκαν πάνω στη διαρροή περισσότερα από 14 εκ. λίτρα διαλυτικού προκειμένου να «καθαριστεί» το σημείο...

Επίσης γνωστά, σύμφωνα με τα όσα αποκαλύπτονται στην εκπομπή, είναι τα παιχνίδια που έπαιξε η ΒP με τους επιστήμονες, παρουσιάζοντας χαμηλής ανάλυσης φωτογραφίες από τον βυθό και αλλοιώνοντας στοιχεία της έρευνας, προκειμένου να πληρώσει και να «κλείσει» εκεί το ζήτημα.

Σε αυτό το πρώτο επεισόδιο της «Εμπόλεμης Ζώνης» καταγράφεται και η δυσαρέσκεια εναντίον του Μπαράκ Ομπάμα, η σφοδρή κριτική που δέχθηκε για την ανοχή του απέναντι στην εταιρεία, αλλά και για την κωλλυσιεργία της κυβέρνησης του να αντικαταστήσει τα διαπλεκόμενα στελέχη της που έδιναν αφειδώς άδειες στις πετρελαϊκές εταιρείες, με ελλειπείς και παραποιημένους φακέλλους.

Στο δεύτερο μέρος, ο Δανέζης και οι συνεργάτες του «βουτάνε» στην «καρδιά» της πετρελαιοκηλίδας. Και της διαπλοκής. Εκεί όπου τα κρούσματα ανθρώπων της περιοχής που ξαφνικά αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας αυξάνονται, όπως και τα κλειστά στόματα... (Τρίτη, Mega, 23.10).

Της Χριστίνας Γαλανοπούλου


ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

27.04.2011

ΕΠΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ

Κανείς δεν περιμένει πολλά από την τηλεόραση τη Μεγάλη Εβδομάδα, ιδίως σε εποχές περικοπών σαν τη σημερινή. Ωστώσο, κάποιες εκπομπές ξεχώρισαν, όπως οι "Μέρες Επανάστασης", το δεύτερο μέρος του ντοκιμαντέρ της "Εμπόλεμης Ζώνης" του Σωτήρη Δανέζη, που γυρίστηκε στην ανατολική Λιβύη το Μάρτιο, πριν αρχίσουν οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί.

"Win or die" λέει ένας νεαρός μαχητής των αντικανταφικών δυνάμεων. "No problem" παραθέτει. (Μετάφραση: "Νίκη ή θάνατος, δεν με νοιάζει να πεθάνω"). Πολύτιμες εικόνες, ανεκτίμητες από πρώτο χέρι μαρτυρίες. Άλλο πράγμα ο "μπαλκονάτος" πολεμικός ανταποκριτής που περιγράφει ότι βλέπει από το μπαλκόνι του ξενδοχείου του, και άλλο η δουλειά των δημοσιογράφων, των φωτογράφων και των εικονοληπτών που πηγαίνουν εκεί που βροντάει το κανόνι.

Της Μαριάννας Τζιαντζή


ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

06.02.2011

Συγκλονιστική η υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης χιλιάδων παιδιών στην Ιρλανδία από αδελφούς χριστιανικών ταγμάτων και εφημέριους, που συντηρήθηκε επί δεκαετίες στη σιωπή της εκκλησίας και του Βατικανού, όπως αναδείχθηκε στο ντοκιμαντέρ του Σωτήρη Δανέζη "Το Τέλος της Σιωπής" στην πρόσφατη "Εμπόλεμη Ζώνη". (Mega, 27/1).

Αφοπλιστικές ήταν οι αφηγήσεις των θυμάτων, όπως ο Άντριου Μάντεν, ο πρώτος Ιρλανδός που τιθάσευσε το φόβο και τις προσωπικές ενοχές επειδή επέτρεψε στον πατέρα Πέιν να τον κακοποιεί, και μίλησε ανοιχτά και δημόσια για σεξουαλική κακοποίηση από καθολικό ιερέα. Ανατριχιαστικά ήταν τα στοιχεία των δύο επίσημων επιτροπών Ράιαν και Μέρφι για την προσπάθεια διαφύλαξης και προστασίας του ονόματος της Εκκλησίας και των ιερέων της.

Μαζί με τα λεγόμενα της Ιρλανδής τραγουδίστριας Σίνιντ Ο'Κόνορ, που ήταν από τους πρώτους που στηλίτευσε την όλη υπόθεση, αλλά και της σκηνοθέτιδος Μέρι Ράφτερι, η οποία αποτύπωσε σε δύο ντοκιμαντέρ την απίστευτη ιστορία, αναδείχτηκε πλάνο το πλάνο το πρωτοφανές σκάνδαλο αλλά και η πολυετής προσπάθεια για να δικαιωθούν τα θύματα σε ένα κράτος που συμπορεύτηκε από την ίδρυση του με τον καθολικισμό, καθώς η αποσιώπηση μεγένθυνε το πρωτοφανές έγκλημα και το μετέτρεψε σε έγκλημα διαρκείας.

Της Ρούλας Καρακούση


ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ

03.02.2011

Η "Εμπόλεμη Ζώνη" (MEGA) και το "1821" (ΣΚΑΪ) της περασμένης εβδομάδας απλώς επιβεβαίωσαν ότι το μοναδικό ελληνικό πρόγραμμα που αξίζει πια (βασικά με την έννοια ότι δεν αμφισβητεί, αλλά καλλιεργεί το IQ σου), είναι το ντοκιμαντέρ.

Το πρώτο μέρος της έρευνας του Σωτήρη Δανέζη για την κακοποίηση παιδιών από μέλη της καθολικής εκκλησίας επικεντρώθηκε στην Ιρλανδία και παίρνει άριστα για όλους του γνωστούς λόγους.

Όσο για το "1821", από τις προδιαγραφές φαινόταν καλό, αλλά στην πράξη μάς βγήκε ανώτερο των προσδοκιών. Είχε καθαρότατη αφήγηση κι επαρκή εικονογράφηση, όπως το βιβλίο που θα έπρεπε να έχουμε διαβάσει όλοι, αλλά κανείς δεν μας έδωσε.

Αν τα χάσατε υπάρχουν στις αντίστοιχες web TV των καναλιών.


ΤΑ ΝΕΑ

31.01.2011

Η θηριωδία της σιωπής

Η "Εµπόλεµη ζώνη", ξεδιπλώνοντας το πρωτοφανές σκάνδαλο στη σκιά της ιρλανδικής Καθολικής Εκκλησίας, επιβεβαιώνει ότι µεγαλύτερη από κάθε έγκληµα είναι η αποσιώπησή του
Μια πτυχή της ανθρώπινης θηριωδίας και διαστροφής που ξεπερνά κάθε προηγούµενο πολεµικής βαρβαρότητας, εθνικής γενοκτονίας, πολιτικών βασανιστηρίων, όχι µόνο γιατί µοιάζει αναίτια ακραία βαρβαρότητα, αλλά και γιατί την περιέβαλε µια απάνθρωπη σιωπή στο όνοµα της εξουσίας µιας Εκκλησίας.

Εµοιαζαν απίστευτα όσα παρακολουθήσαµε το βράδυ της περασµένης Πέµπτης στην "Εµπόλεµη Ζώνη" του Σωτήρη ∆ανέζη (Mega) καθώς µπροστά στον φακό της κάµερας ξετυλιγόταν η πιο άγρια υπόθεση υποκρισίας στην ιστορία, η υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης χιλιάδων παιδιών στην Ιρλανδία από αδελφούς χριστιανικών ταγµάτων και εφηµέριους που συντηρήθηκε επί δεκαετίες µέσα στη σιωπή της Εκκλησίας και του Βατικανού παρά τις κραυγές των θυµάτων και έγινε γνωστή στο παγκόσµιο κοινό την άνοιξη του 2010.

Είδαµε τη σκηνή που η ιρλανδή ερµηνεύτρια Σινίτ Ο' Κόνορ, µε το χαρακτηριστικό, τότε ξυρισµένο κεφάλι, σκίζει on camera τη φωτογραφία του Πάπα Ιωάννη Παύλου τραγουδώντας "έχουµε πίστη ότι το καλό θα νικήσει το διαβολικό". Ηταν το 1992 και προσπαθούσε να προκαλέσει Εκκλησία και πολιτική να αντιµετωπίσουν και να σταµατήσουν την ανθρώπινη τραγωδία που εξελισσόταν στη σκιά της ένοχης σιωπής τους. "Εσείς θα µπορούσατε να κοιµηθείτε αν γνωρίζατε τον βιασµό ενός παιδιού;" λέει σήµερα, χρόνια µετά, όταν πλέονέχει αποκαλυφθεί όχι µόνο το σκάνδαλο της σεξουαλικής κακοποίησης χιλιάδων παιδιών, αλλά κυρίως της σιωπής. Αυτή καταγγέλλει ακόµη η ιρλανδή τραγουδίστρια, αυτή καταγγέλλουν και σήµερα τα θύµατα και όσοι βοήθησαν στην αποκάλυψη που οδήγησε τον Πάπα σε µια δηµόσια "συγγνώµη".

Είδαµε µάρτυρες αυτής της πρωτοφανούς σε έκταση και διάρκεια συστηµατικής σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών της Ιρλανδίας από καθολικούς ιερείς και ακούσαµε αφηγήσεις ανατριχιαστικές, σεξουαλικής και ψυχολογικής βίας.

Πληροφορηθήκαµε ότι το πρώτο επεισόδιο σεξουαλικής κακοποίησης στην Ιρλανδία έγινε γνωστό το 1917 και τότε κατηγορούµενος και θύµα υποχρεώθηκαν να υπογράψουν "όρκο σιωπής" υπό την απειλή του αφορισµού. Αυτό ακριβώς αποτέλεσε τον πυρήνα, την ιδανική συνθήκη για να συντηρηθεί η αγριότητα, που δεν βρίσκει άλλη εξήγηση εκτός από την απόλυτη, την πέρα από ανθρώπινους και κοσµικούς νόµους εξουσία που είχε αποκτήσει η Εκκλησία στην Ιρλανδία.

Καθώς ο Σωτήρης ∆ανέζης περιγράφει τις συνιστώσες της στενής σχέσης ενός κράτους µε την Εκκλησία, δηλαδή είναι αυτή που διαµόρφωσε την εθνική ταυτότητα των Ιρλανδών, ανέλαβε την παιδεία και την υγεία και διαµόρφωσε τη µεσαία τάξη της χώρας, αρχίζει το παράλογο να αποκτά το "σχήµα" εκείνου του φαινοµένου που επαναλαµβάνεται στην ιστορία του πολιτισµού, κάθε φορά µε όλο και πιο ανατριχιαστικά στοιχεία ανθρώπινης διαστροφής και που είναι η φασιστική βαρβαρότητα, η οποία κυοφορείται όπου επιλέγεται η συγκάλυψη στο όνοµα µιας απόλυτης εξουσίας. Είναι τόσο ισχυρή και συνδεδεµένη µε την ύπαρξη του ιρλανδικού κράτους η Εκκλησία, που ακόµη και η κυβέρνηση ολιγωρεί, καθυστερεί τις έρευνες. Μέχρι που το 1994 η πίεση από την κατακραυγή θα οδηγήσει την τότε κυβέρνηση σε παραίτηση. Αλλά και πάλι χρειάστηκε µια δεκαετία και δύο ντοκιµαντέρ - καταπέλτης της Μέρι Ράφτερυ µέχρι να αναδειχθούν οι διαστάσεις αυτής της απίστευτης υπόθεσης.

Αυτό που αποτύπωσε µε συγκλονιστική ακρίβεια ωστόσο το ντοκιµαντέρ του Σωτήρη ∆ανέζη δεν ήταν απλώς οι ανατριχιαστικές αφηγήσεις βίας, ουρλιαχτών, ασυδοσίας, εγκληµατικής σιωπής της Εκκλησίας, αλλά το αίσθηµα ενοχής των ίδιων των θυµάτων, που κάθε εξουσία το καλλιεργεί για να συντηρηθεί παράγοντας φόβο. Αυτός ταυτόσηµος µε τον απόλυτο φασισµό, την κατάλυση κάθε στοιχείου πολιτισµού.

Της Πόπης Διαµαντάκου


ΕΞΕΔΡΑ

11.02.2011

Μια και σήμερα μας βγήκε το καλό μας αξίζει να επισημάνουμε και την εξαιρετική δουλειά του Σωτήρη Δανέζη στο πρώτο μέρος της "Εμπόλεμης Ζώνης" με θέμα τις περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης στην καθολική Εκκλησία.

Έπαιξε πριν από δύο εβδομάδες και χθες προβλήθηκε και το δεύτερο μέρος. Θα το δούμε και θα επανέλθουμε.

Από τη στήλη "Γυαλιά Καρφιά"


ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

26.11.2010

"Για τη δικαιοσύνη και το κέρδος"

Γερά νεύρα απαιτούσε η παρακολούθηση του ντοκιμαντέρ του Σωτήρη Δανέζη "Κυνηγώντας ανθρώπους" (Εμπόλεμη Ζώνη, Mega) που αποκάλυπτε μια ανατριχιαστική σχέση ανάμεσα στο έγκλημα, τις μπίζνες και τη δικαιοσύνη.

Εδώ περιγράφεται μια πρακτική που εφαρμόζεται μόνο στις ΗΠΑ και στις Φιλιππίνες και η οποία αποτελεί μέρος του αμερικανικού δικαστικού συστήματος. Ένας κατηγορούμενος μπορεί να αποφύγει την προφυλάκιση αν πληρώσει εγγύηση και/ή δεχτεί κάποιους περιοριστικούς όρους μέχρι την ημερομηνία της δίκης του. Αν δεν διαθέτει τα απαραίτητα χρήματα,μπορεί να απευθυνθεί σε μια από τις πολυάριθμες εταιρείες παροχής εγγυήσεων (Bail Bond Agencies), που εγγυάται στις αρχές ότι ο πελάτης θα εμφανιστεί κανονικά στο δικαστήριο. Η προμήθεια της εταιρείας είναι το 10% της εγγύησης.

Αν ο πελάτης φυγοδικήσει, η εταιρεία υποχρεώνεται να καταβάλει η ίδια όλο το ποσό της εγύησης. Αν εκείνος εξαφανιστεί έχει δικαίωμα να τον καταδιώξει, είτε με το δικό της προσωπικό είτε προσλαμβάνοντας έμπειρους "κυνηγούς κεφαλών". Και εδώ αρχίζει το πανηγύρι, εδώ επιστρέφουμε στην Άγρια Δύση.

Οι ανθρωποκυνηγοί, που καμαρώνουν μπροστά στην κάμερα για τον βαρύ οπλισμό και τα χάι τεκ γκατζετάκια τους, είναι ένα είδος αστυνομικού υπερκράτους, με περισσότερα δικαιώματα από ό,τι η κανονική αστυνομία: εισβάλλουν χωρίς ένταλμα σε κάθε σπίτι όπου υποψιάζονται ότι κρύβεται ο φυγόδικος, χρησιμοποιούν βαρύ οπλισμό, χημικά και δακρυγόνα και συλλαμβάνουν τον φυγόδικο χωρίς ένταλμα εισαγγελέα.

Κάποιος διάσημος "κυνηγός" στη Φλόριντα, πρώην πράκτορας του FBI, έχει το παρατσούκλι Κόμπρα, επειδή πλησιάζει τον στόχο του ύπουλα, αθόρυβα σαν το φίδι. Ο ίδιος αναπολεί κάποιες περιπτώσεις που οι φυγόδικοι αυτοκτόνησαν για να μην πέσουν στα χέρια του. Το ύφος, η πόζα, τα λόγια των κυνηγών ξεχειλίζουν τραμπουκισμό και ψευτοπαλικαριά.

Επιπλέον, οι άνθρωποι αυτοί είναι οι "καλοί" της ιστορίας, αυτοί που εκπροσωπούν τον νόμο και την τάξη, αλλά και εκφράζουν το δόγμα του "λιγότερου κράτους" που σημαίνει ότι κάποιες "φέτες" της τήρησης του νόμου εκχωρούνται στον ιδιωτικό τομέα. Παράπλευρα κέρδη: λιγότεροι δημόσιοι υπάλληλοι (αστυνομικοί), αποσυμφόρηση των φυλακών.

Ένας νομικός και ένας δικαστής μιλούν για τις σκοτεινές ηθικές και πολιτικές πτυχές αυτού του συστήματος (διαπλοκή, ανθρώπινα δικαιώματα, υπονόμευση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης).

Δεν μας καθησυχάζει η σκέψη ότι αυτά συμβαίνουν πολύ μακριά από εμάς. Όταν η πιο δυνατή χώρα του κόσμου ανέχεται, νομιμοποιεί τη βία σε βάρος των δικών της υπηκόων, αναλογίζεσαι τι είναι ικανή να διαπράξει σε βάρος άλλων λαών. Σήμερα ο κόσμος είναι ένας. Όταν ο άνθρωπος ταπεινώνεται, εκφοβίζεται, εξευτελίζεται σε οποιαδήποτε γωνιά του πλανήτη, ο αντίλαλος της βίας φτάνει και στη δική μας αυλή, ακόμα και όταν τον αντιλαμβάνονται μόνο τα πουλιά που σκιάζονται και σκορπίζουν τρομαγμένα.

Tης Μαριάννας Τζιαντζή


ΤΟ ΒΗΜΑ

ΡΙΑΛΙΤΙ ΚΑΙ ΜΙΚΡΑ ΚΑΝΑΛΙΑ... ΣΤΗΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗ

Στην ενημέρωση κάποιες ισορροπίες παραμένουν ίδιες με τις αντίστοιχες περυσινές. Οπως για παράδειγμα η κυριαρχία του κεντρικού δελτίου ειδήσεων του Μega έναντι των αντιπάλων του ή η δυναμική που είχε η πρωινή ενημερωτική εκπομπή του καναλιού "Κοινωνία ώρα Μega" η οποία φέτος είναι εντονότερη, φέρνοντάς τη στην κορυφή με μερίδιο τηλεθέασης 21%.

Το εντυπωσιακότερο όμως όλων είναι η αύξηση της τηλεθέασης των ενημερωτικών εκπομπών της βραδινής ζώνης. Ετσι οι "Πρωταγωνιστές" του Σταύρου Θεοδωράκη, η "Ερευνα" του Παύλου Τσίμα, η "Ανατροπή" του Γιάννη Πρετεντέρη και η "Εμπόλεμη Ζώνη" του Σωτήρη Δανέζη σημειώνουν υψηλά νούμερα που στις περισσότερες περιπτώσεις ξεπερνούν κατά πολύ το φράγμα του 20%. Χαρακτηριστικά, οι "Πρωταγωνιστές" έχουν μέσο όρο 22,9%, η "Ανατροπή" 19,1%, η "Ερευνα" 22% και η "Εμπόλεμη Ζώνη" 17,3%.

Στροφή στην καλή τηλεόραση; Σε μεγάλο ποσοστό, ναι. Παραφωνία, τα ελάχιστα ριάλιτι και οι σαπουνόπερες της γείτονος που, απλώς ως εξαιρέσεις, επιβεβαιώνουν τον κανόνα.


ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

26.10.2010

"Άνθρωποι πάνω από τις στατιστικές"

Αν και η τηλεοπτική μνήμη είναι βραχείας διάρκειας, η υπόθεση των 33 μεταλλωρύχων της Χιλής εξακολουθεί να συγκινεί και να μας προβληματίζει, όπως φάνηκε και από τη συνέντευξη που έδωσε στη Σόνια Φίλη ο επικεφαλής της επιχείρησης διάσωσης, ένας αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Χιλής (24/10, "Σαββατοκύριακο στη ΝΕΤ").

Με το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ "Θαμμένοι ζωντανοί" έκανε πρεμιέρα για φέτος η "Εμπόλεμη ζώνη" (Mega) του Σωτήρη Δανέζη. Το τηλεοπτικό συνεργείο πήγε στη Χιλή τον Σεπτέμβριο, όταν όλοι υπολόγιζαν ότι θα χρειάζονταν άλλοι δύο μήνες για τη διάσωση. Εξ αρχής οι ίδιοι οι Χιλιανοί θέτουν το θέμα της ασφάλειας του ορυχείου του Σαν Χοσέ: δεν υπήρχαν ούτε μέτρα προστασίας, ούτε ελεγκτές, ούτε δίκτυο επικοινωνίας, ούτε φωτισμός, ούτε σχέδια (κατόψεις και τομές), ενώ επισημαίνεται ότι 34 μεταλλωρύχοι σκοτώνονται κάθε χρόνο στα ορυχεία της Χιλής, αριθμός πολύ υψηλός για μια χώρα 17 εκατ. κατοίκων.

Τονίζεται επίσης η εμπορική, επικοινωνιακή και πολιτική εκμετάλλευση της ιστορίας, καθώς και η προσπάθεια των αρχών για χειραγώγηση της ενημέρωσης. Π. χ., η είδηση ότι οι 33 ήταν ζωντανοί μεταδόθηκε με πέντε ώρες καθυστέρηση, ώστε να συμπέσει με την πανηγυρική επίσκεψη του προέδρου Πινέιρα στο Σαν Χοσέ. Αργότερα, όταν η σύζυγος ενός μεταλλωρύχου γέννησε ένα κοριτσάκι, πήρε ο ίδιος ο πρόεδρος το νεογέννητο στην αγκαλιά του και ανακοίνωσε το καλό νέο στον εγκλωβισμένο πατέρα, αλλά και στα εκατομμύρια των τηλεθεατών...

"Οι άνθρωποι αυτοί διαψεύδουν όλα όσα έχουμε διαβάσει περί εκτάκτων καταστάσεων, ξεπερνούν κάθε στατιστική", λέει ένας ψυχολόγος. Αν και ζούσαν "πέρα από το φυσιολογικό", αυτοργανώθηκαν, δεν κατρακύλησαν στην αγριότητα - κάτι που δεν συνέβη στον Πάνω Κόσμο, αφού κάποιοι συγγενείς αποδείχτηκαν καλοί παίχτες στο Μεγάλο Ριάλιτι, πιο επικοινωνιακοί, πιο καπάτσοι και αρπακτικοί από τους άλλους. Μέχρι και στο σόου "Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος;" πήρε μέρος μια κυρία! Ωστόσο, αρκετές οικογένειες "κράτησαν τον πόνο τους βουβό"...

Απίθανο το τσίρκο που στήθηκε στο Σαν Χοσέ. Τηλεστάρ, μοντέλα, ιεραπόστολοι, μέντιουμ, πολιτικοί. Τσαντίρια, βωμοί, κεριά, αγαλματάκια της Παναγίας, τάματα, άνθη, φωτογραφίες των "θαμμένων ζωντανών". Λήψεις νυχτερινές, ανταύγειες από οθόνες και φωτιές. Και πόνος πολύς, ιδίως ο αθέατος ("δείχνουμε χαρούμενοι, όμως η ψυχή μας αιμορραγεί").

"Πού ήταν τόσο καιρό το υπουργείο Ορυχείων και η κυβέρνηση;» αναρωτιέται η γυναίκα ενός εγκλωβισμένου. "Γιατί να θυσιαστούν τόσοι άνθρωποι; Ποιοι θα λογοδοτήσουν;". Ολη η χώρα ενώθηκε για να σωθούν οι 33. Ολοι μαζί τους στήριξαν, όμως εδώ δεν ισχύει το "όλοι μαζί τους θάψαμε".

"Αν δε στοιχειώστε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει". Δεν στεριώνουν τα κέρδη, δεν στεριώνει η ανάπτυξη. Κι εδώ 33 άνθρωποι στοίχειωσαν 66 μέρες στα έγκατα της γης και εύκολα θα μπορούσαν να στοιχειώσουν για πάντα, αφού όταν κατέρρευσε η στοά «η πιθανότητα σωτηρίας τους ήταν μόλις 2%»!

Tης Μαριάννας Τζιαντζή