ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
2/6

Μαρίας Σούμπερτ, «Οι Αποκλεισμένοι ή το σύστημα των μυρμηγκιών»

Μεγαλύτερα Γράμματα Μικρότερα Γράμματα Εκτυπώστε το Αρθρο mail to

Γεννημένη στο Μόναχο της Γερμανίας, η Μαρία Σούμπερτ είναι μια συγγραφέας που ξαφνιάζει με τις πρωτότυπες μυθοπλασίες της και τις τρυφερές, παραμυθικές διηγήσεις για παιδιά. Εντυπωσίασε με τη «Συμμορία της Τήλας», μια παρέα συμπαθητικές και φαινομενικά άκακες γιαγιάδες, φίλες από τα νεανικά τους χρόνια, που αποδεικνύονται, όταν αναλαμβάνουν δράση κάτι σαν «Άγγελοι του Τσάρλι» επί το …μεστότερο! Σφιχτή διήγηση, χιούμορ, σασπένς, τρυφερότητα, στέρεα δομημένη πλοκή, ασυνήθιστοι αλλά καλά κτισμένοι χαρακτήρες.

 

Χαρακτηριστικά και συστατικά που εξελίσσονται θεαματικά, στο νέο της μυθιστόρημα, τους «Αποκλεισμένους» (εκδ. Κριτική), που συγκινεί και συναρπάζει!

 

Υπόθεση; Σε ένα μακρινό νησί, την Αχλαδόνησο, που μένει αποκλεισμένο από τον υπόλοιπο κόσμο, πέντε μήνες κάθε χρόνο, έρχεται «ουρανοκατέβατη» μια βιβλιοθήκη, δωρεά ενός ευειδούς, πλουσίου πλέον ευεργέτη, που αφού έσπειρε το νησί με νόθα παιδιά, έφυγε για την Αμερική.

 

Η βιβλιοθήκη του δίνει «κλότσο» στην ιστορία και στην ανατροπή της καθημερινότητας. Εκόντες άκοντες οι νησιώτες πρέπει να μάθουν να διαβάζουν, να εθιστούν και να αποζητήσουν την άγνωστη απόλαυση της ανάγνωσης!

 

Θα μπορέσει να επιβιώσει η βιβλιοθήκη τους πέντε μήνες του αποκλεισμού, στο Αχλαδονήσι; Το νησί που είναι μια μικρογραφία της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, με πολλούς οικείους αφηγηματικούς οδοδείκτες: πάθη, ψέματα, μυστικά, διαφθορά στην αντίστοιχη κλίμακα, ρατσισμό, σε σταθερή δυστυχώς κλίμακα, βία, ανθρωπιά, σχέσεις που έγιναν δυσβάσταχτες στο μικροαστικό περιβάλλον της πόλης με τους ανήμπορους δικούς μας, πορνεία, ένταξη και περιθώριο, απρόσμενες συγγένειες, εξαρτήσεις, έρωτες που ανθίζουν στα πιο κακοτράχαλα, απαισιοδοξία και έκπτωση της ελπίδας.

 

Η αφήγηση είναι συμβολική, και το νησί μια μικρογραφία της κρίσης. Η Μαρία Σούμπερτ πάντως «κατεβάζει» την ιστορία της, στο ίδιο επίπεδο με τους ανθρώπους, εκεί όπου είναι πολύ δύσκολο να τους βλέπεις σαν μυρμήγκια, γιατί συγκινούν όπως αναφέρεται και σε ένα απόσπασμα από τον «Τοίχο» του Ζαν Πολ Σαρτρ, ένα από τα πολλά που συνοδεύουν τα κεφάλαια του μυθιστορήματος, μαρτυρώντας τη διακριτική αλλά διακριτή βιβλιοθήκη της ίδιας της συγγραφέως.

 

Την εγγράφει επίσης σε μια διατομή της κρίσης και της ταραγμένης, ρευστής και αβέβαιης συγκυρίας της τελευταίας πενταετίας.

 

Μας λέει η συγγραφέας:

 

«Η ιδέα για τους Αποκλεισμένους γεννήθηκε ανάμεσα σε μια μακαρονάδα και μια συζήτηση. Μια συζήτηση που αφορούσε το πως θα αντιδρούσε ένα κοινό εχθρικά διακείμενο στην ανάγνωση βιβλίων, στην λειτουργία μιας βιβλιοθήκης και μάλιστα στην υποχρέωσή τους να διαβάσουν τα βιβλία της. Η αρχική σκέψη -και η ανάγκη μου την περίοδο εκείνη να 'φυτέψω' μέσα στο μυαλό κάποιου το πως πρέπει να σκέφτεται και τι να θέλει- ήταν πως χρειάζεται όχι μόνο αυτή η 'εισβολή' (του αναγνωστικού αντικειμένου), αλλά και η υποχρέωση ανάγνωσης. Η πορεία του βιβλίου όμως και η αντίδραση των ηρώων με έκαναν να συνειδητοποιήσω πως μπορείς μονάχα να προτείνεις την ανάγνωση ως τρόπο αντιμετώπισης της καθημερινότητας και των προβλημάτων της, να επιχειρηματολογήσεις για αυτήν και εν τέλει να ελπίζεις πως η δική σου εμπειρία θα εμπνεύσει και άλλους».

 

Βιβλίο εμπνευσμένο από την ρευστή και αβέβαιη τελευταία πενταετία, οι «Αποκλεισμένοι» μοιράζουν τη δράση τους στο Αχλαδονήσι και στην Αθήνα, «σκιά του εαυτού της».

 

Δεν είναι όμως ο τόπος που εξελίσσεται η περιπέτεια που ξαφνιάζει. Αλλά ο χρόνος της ιστορίας. Με άλλα λόγια;

 

Ο χρόνος στο νησί, που μένει αποκλεισμένο πέντε μήνες τον χρόνο, και χάνεται από τον χάρτη, είναι ο κυκλικός παραμυθικός χρόνος, της απώλειας, του αφανισμού και της αναγέννησης. Οι «Αποκλεισμένοι» όμως δεν είναι παραμύθι. Είναι μια στέρεα δομημένη ιστορία, ποντισμένη στον πυρήνα ομόκεντρων κύκλων. Καθώς η δράση αναπτύσσεται, οι κύκλοι διευρύνονται και η περιπέτεια μας πάει από το παρελθόν στο παρόν και τούμπαλιν. Η ευθύγραμμη χρονική ακολουθία αναιρείται, παρακολουθώντας έναν διαφορετικό νήμα αφήγησης, που μερικές φορές παίρνει το σχήμα σπείρας.

 

Στο κέντρο της, από το ένα καλοκαίρι στο επόμενο, όλοι κάποια μέρα θα πεθάνουμε, και άλλοι θα γεννηθούν, κι αυτό το τόσο δραματικά αυτονόητο, μοιάζει να το ξεχνάμε, όσο παλεύουμε με την απελπισία για την πολυπόθητη κίνηση προς τα εμπρός, βρισκόμενοι ταυτοχρόνως στην πιο παρατεταμένη και αγωνιώδη αναμονή, αφήνοντας χρόνο να τρέχει, τις εποχές να μας προλαβαίνουν, και το πώς και ποιοι είμαστε να αναβάλλεται.

 

Ξεχνώντας ότι η ζωή πάντως δεν …αναβάλλεται! Εντός ή εκτός Αχλαδονησιού, εντός ή επί τα αυτά του κάθε αποκλεισμού! Τα υπόλοιπα επί του βιβλίου…

 

Καλή ανάγνωση...

 

Εριφύλη Μαρωνίτη


Βιβλίο-Αναγνώσεις

Θέατρο

Μουσική

Εικαστικά

Αξίζει / Διχάζει / Ξεχωρίζει

Συνεντεύξεις/Είπαν

Παιδί